Co na Kaszubach zobaczyć trzeba.

Kaszuby (z kaszubskiego: Kaszëbë) to kulturowy i geograficzny region na północy naszego kraju. Ten kulturowy obejmuje dużą część Pomorza, na którym Kaszubi (Kaszëbi), prawdopodobnie plemię słowiańskie, mieszkali od wieków. Ten dzisiejszy, geograficzny jest mniejszy i obejmuje tylko część Pomorza Gdańskiego, ze stolicą w Gdańsku. Obszar ten znany jest z unikalnej kultury, języka kaszubskiego (jedynego regionalnego, którego naucza się w szkołach) oraz regionalnej kuchni. Jest to niezmiernie atrakcyjny rejon pod względem ukształtowania terenu, bowiem obok szachownicy pól i lasów znajdziemy tu mnóstwo wijących się rzek i malowniczych jezior otoczonych morenowymi wzgórzami. Podróżowanie po tych terenach to delektowanie się zachwycającymi krajobrazami. 

A dlaczego jest tam tak pięknie? Otóż legenda kaszubska mówi, że Bóg tworząc świat zapomniał o tym skrawku Ziemi, a kiedy czuwający nad nią zasmucony anioł upomniał się o nią to otrzymał resztki z każdego worka. Stąd są tu dziś takie urozmaicone, a jednocześnie malownicze krajobrazy. Inna legenda głosi, że krainę tę zamieszkiwały mityczne Stolemy czyli kaszubskie olbrzymy przypominające ludzi, które walcząc ze sobą pofałdowały i ukształtowały krajobraz regionu. Figurki tych legendarnych stworzeń są dziś elementem promocji regionu.

Wiele miejsc tego malowniczego rejonu, szczególnie te, które graniczą z Morzem Bałtyckim jest bardzo znanych. A dziś chciałabym Was zaprosić do środkowej części Kaszub i pokazać kilka atrakcyjnych miejsc w okolicach Kościerzyny, jak i samą Kościerzynę. Te odwiedzane są rzadziej, a są równie atrakcyjne.

 

KOŚCIERZYNA.

Kościerzyna to miasto z bardzo odległą historią, mocno doświadczoną przez zawieruchę dziejową, stąd dziś niewiele tam zabytków z odległych epok. Znaczniejszy rozwój miasto osiągnęło w XIX wieku i z tego okresu pochodzi część miejskiej zabudowy i świątynie.

Od wtedy jest też ważnym ośrodkiem polskości na Kaszubach. Bo Kaszubi to Polacy (choć nie wszyscy tak uważali traktując Kaszubów jak ludzi gorszej kategorii), tylko żyjąc w rejonie pogranicza doświadczali ogromnych represji i prześladowań, szczególnie ze strony Niemców, którym nie zawsze można było się przeciwstawić.  O tragicznej historii rejonu dowiemy się w Muzeum Ziemi Kościerskiej, które mieści się przy rynku w dawnym ratuszu.

Znajdziemy tam też fantastyczne muzeum jednego z ulubionych kaszubskich instrumentów - Muzeum Akordeonów, chyba jedyne takie w kraju. Zgromadzono w nim unikalne i drogocenne eksponaty, które zebrał Paweł Nowak – akordeonista i kolekcjoner zamieszkały w okolicy.

Przy muzeum spogląda na nas jeden ze Stolemów – Akordiusz, który rozpoczyna szlak tych figurek w mieście. Inna figurka Mëmka - matki wszystkich Stolemów stoi przy miejskim wzgórzu zwanym Wzgórzem Księżniczki Gertrudy, XIII-wiecznej władczyni tych ziem.

 

Na rynku znajduje się pomnik innej ciekawej postaci – Kaszuba Remusa, który jest bohaterem trzytomowej powieści Aleksandra Majkowskiego Życie i przygody Remusa napisanej na początku XX wieku po kaszubsku i uznawanej za najważniejsze dzieło literatury kaszubskiej.

Aleksander Majkowski był lekarzem, ale przede wszystkim pisarzem, wielkim działaczem kulturalnym oraz politycznym działającym na rzecz kultury i języka kaszubskiego. Jego postać też spotkamy w mieście. Stoi przy ulicy Długiej - deptaku odchodzącym z rynku.

Samo miasto nie jest duże. Można obejść je w dwie godziny. Oprócz malowniczego wzgórza w pobliżu jest kilka parków i jezior. Wszędzie pojawiają się akcenty związane z elementami kultury kaszubskiej, a nazwy miejscowości są dwujęzyczne.

Trzeba też wspomnieć, że w pobliskim Będominie urodził się twórca hymnu narodowego - Józef Wybicki, a jego pomnik stoi na ładnym skwerku przed kościerskim centrum handlowym.

KARTUZY.

Kartuzy leżą trzydzieści kilometrów na północ od Kościerzyny. Miasto ma równie odległą historię, ale jej świadkiem jest założona tu w XIV wieku kartuzja, czyli zespół klasztorny kartuzów. Nie wszystko się zachowało w oryginale, ale i tak to, co pozostało jest wspaniałe i unikatowe. Kolegiata kartuska ma oryginalny dach w kształcie trumny, którego chyba nigdzie więcej nie spotykany. To unikatowe miejsce zasługuje na osobny wpis.

DROGA KASZUBSKA.

Wracając z Kartuz do Kościerzyny warto zboczyć z głównej drogi i przejechać dwudziestokilometrowy odcinek tzw. Drogą Kaszubską zbudowaną w latach 60-tych. Przebiega ona przez szczególnie atrakcyjne widokowo miejsca Kaszubskiego Parku Krajobrazowego między polami, zalesionymi zboczami wzniesień i jeziorami obfitującymi w piękne plaże. Podziwiać to można z punktów widokowych rozmieszczonych na trasie, jak choćby na Złotej Górze, skąd z wysokości ponad dwustu metrów można delektować się krajobrazem Jeziora Wielkie Brodno i jego otoczeniem. 

Wiele miejscowości na trasie to turystyczne miejsca z ośrodkami wypoczynkowymi i kwaterami do wynajęcia. Wspomnę tu choćby Chmielno, Brodnicę Dolną czy Ostrzyce. W tej pierwszej miejscowości warto zatrzymać się na dłużej, bowiem znajduje się tutaj mająca 120-letnią tradycję manufaktura ceramiczna Neclów. Można zrobić zakupy w zakładowym sklepiku, posłuchać opowieści kolejnego właściciela o historii tworzenia przez nich ceramiki, obejrzeć dawne eksponaty albo wziąć udział w samodzielnych warsztatach. 

 

Potem warto zejść nad jezioro i wypić kawę lub zjeść lody w jednej z kawiarenek z niesamowitym widokiem na Jezioro Kłodno.

 

SZYMBARK.

Zjeżdżając z tej malowniczej trasy otrzemy się o najwyższy na Kaszubach punkt widokowy na Wieżycy, ale w sierpniu, kiedy my tam byliśmy wieża widokowa na jej szczycie była zamknięta, a droga dojazdowa w remoncie. Za to mieliśmy więcej czasu na spacerowanie po Centrum Edukacji i Promocji Regionu w Szymbarku. Jest to niesamowite miejsce, marzenie jednego człowieka, które zgromadziło w jednym miejscu historię i współczesność Kaszubów. Na miejscu jest duży hotel i miejsca restauracyjne. Nie brak tam też elementów rozrywkowych, więc dzieci również będą czuły się tu dobrze. Miejsce to również zasługuje na osobny wpis.

WDZYDZE.

Będąc w tamtym rejonie koniecznie trzeba odwiedzić też Wdzydzki Park Krajobrazowy. Już sama nazwa jest zachęcająca, nie uważacie? Miejscowość Wdzydze jest mocno turystyczna, a leży nad kompleksem jezior wdzydzkich, których jest pięć i nazywane są kaszubskim morzem. Rejs po nich to niezapomniane widoki, wspaniały kontakt z naturą i obezwładniająca cisza, bowiem pływać tam mogą tylko łodzie elektryczne lub żaglowe.

Trzy kilometrów dalej znajduje się najstarszy polski skansen, czyli Muzeum – Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach, niezwykłe miejsce gromadzące kulturę regionu i pamiątki po ich twórcach Teodorze i Izydorze Gulgowskich. To też będzie  w osobnym wpisie.

GDAŃSK.

Gdańsk jest stolicą regionu i takim wspaniałym miejscem, że będąc w pobliżu zawsze warto tu wjechać.  Choćby po to, by posłuchać koncertu we wspaniałej Katedrze Oliwskiej i jeszcze raz obejrzeć urodę tej ogromnej budowli. Jej detale architektoniczne robią cały czas ogromne wrażenie, ile razy by się ich nie oglądało, choćby ta drewniana oprawa organów, jednych z najpiękniejszych w Polsce.

A potem trzeba pospacerować klimatycznymi uliczkami centrum miasta, wypić kawę z widokiem na ratusz miejski i wstąpić do Muzeum Bursztynu, które od niedawna mieści się w wyremontowanym średniowiecznym Wielkim Młynie, który stanowi niezwykłe tło dla nowocześnie wyeksponowanego złota Bałtyku. Fascynujące! I oczywiście więcej w osobnym wpisie.

To na razie tyle. Wizyta w tym rejonie udowodniła, że to fascynujący region naszego kraju, który ma tyle wspaniałych widoków i miejsc, że trzeba go po prostu odwiedzić.