Historia i pomarańcze. Sewilla. Hiszpania.

 

Wśród odwiedzonych w ubiegłym roku przepięknych hiszpańskich miast największe wrażenie zrobiła na mnie andaluzyjska stolica - Sewilla, więc iberyjskie wpisy zaczynam właśnie od niej. Panująca tam na początku października temperatura (ponad trzydzieści stopni) skutecznie „podgrzała” tę miłość i nie schłodziła jej nawet przepływająca przez miasto rzeka Gwadalkiwir, ani wszechobecne w mieście drzewka pomarańczowe. Ale jak nie zakochać się w mieszance arabskiego dziedzictwa, hiszpańskiego temperamentu, budowli w stylu mudéjar, wspomnień o wielkich odkrywcach, wielu pięknych, zielonych (mimo upałów!) skwerach i parkach oraz wspomnianych drzewkach pomarańczowych. Trochę żal, że nie byłam tam wiosną, bo podobno kiedy kwitną zapach dookoła jest obłędny.

Dodam, że są to drzewka gorzkiej pomarańczy, którą w te rejony przywieźli muzułmanie z Azji dziesięć wieków temu. Długowieczne, odporne na warunki atmosferyczne i bardzo dekoracyjne drzewka z wiecznie zielonymi, skórzastymi liśćmi upiększały przestrzeń, zapewniały cień w tym gorącym klimacie i pięknie pachniały. I tak jest do dziś, bo choć niektóre są bardzo wiekowe, to na początku XX wieku pojawiło się wiele nowych nasadzeń. Dziś Sewilla ma podobno 50 tysięcy drzew pomarańczowych, które zdobią ulice, place, parki i patia, a sezon na owoce trwa od grudnia do lutego. Nie są one jadalne na surowo, ale cenione są w przetwórstwie i perfumerii. Robi się z nich dżemy, marmolady, likiery, a kwiaty są cennym surowcem w przemyśle perfumeryjnym. Wytwarzany z nich olejek neroli używany jest w luksusowych zapachach. Pozostałe owoce są sprzątane przez służby i spalane wytwarzają zieloną energię.

 

Sewilla ma niezwykle bogatą przeszłość, co widać w różnorodności i ogromie zabytków. Założyli ją Iberowie, ale swoje piętno odcisnęli też Fenicjanie, Kartagińczycy, Rzymianie, Wizygoci, Maurowie  (ogromne, od VII do XIII w.), a potem Hiszpanie. W XVI wieku dzięki żeglownej rzece Gwadalkiwir niemal wszystkie hiszpańskie wyprawy odkrywcze i podbojowe wyruszały właśnie stąd, dzięki czemu Sewilla stała się najbogatszym i najbardziej zaludnionym miastem w ówczesnym państwie. Dziś statki dalej odpływają z miejscowego portu, który jest jedynym atlantyckim portem oddalonym od oceanu o około 100 kilometrów. I jest też dużym miastem, ale najważniejsze i najpiękniejsze obiekty z przeszłości znajdują się w odległości spaceru.

KATEDRA W SEWILLI – ŚWIATYNIA SZTUKI.

Do najsłynniejszych zabytków hiszpańskiego i światowego dziedzictwa należy Katedra Najświętszej Marii Panny. Jej bryła nie jest wysoka, raczej przysadzista, ale zaskakuje ogromną powierzchnią, największą z gotyckich świątyń świata. Zaskakuje też bogactwem zdobień na elewacji łączących styl gotycki z elementami sztuki andaluzyjskiej mudéjar (mauretańskie dekoracje przypominające haft lub tkane draperie) oraz plateresco (niezwykle bogata ażurowa dekoracja rzeźbiarska, precyzyjna niczym wyroby złotników). Ten architektoniczny klejnot, robiący już z zewnątrz ogromne wrażenie, jest niezaprzeczalnym świadectwem dawnej świetności miasta.

Katedra ma też niezwykły kształt, bowiem wzniesiono ją w miejscu zniszczonego meczetu, więc jest wymuszony ilością miejsca, a jeden z jej dziewięciu bogato zdobionych portali prowadzi na obsadzony drzewkami pomarańczowymi dziedziniec – Patjo de Naranjos, który jest pozostałością po muzułmańskich czasach.

W jej plan wpisana jest także dzwonnica, która jest przebudowanym XII-wiecznym minaretem Almohadów, dawnych władców Andaluzji. Nazywa się La Giralda, ma sto metrów wysokości i można wejść na jej szczyt, by podziwiać spektakularne, choć przesłonięte siatką zabezpieczającą, widoki na świątynię oraz miasto. Ciekawostką jest to, że nie ma tam schodów. Dziś wchodzi się po spiralnych rampach, ponad trzydzieści poziomów, kiedyś wjeżdżano tam konno. Budowla jest niezwykle elegancka, łączy islamskie elementy z renesansową wieżą zegarową i barokowym zwieńczeniem. Na jej szczycie ustawiono dużą figurę z brązu symbolizującą wyższość wiary katolickiej nad islamem. Obraca się wraz z wiejącym wiatrem, czyli jest wiatrowskazem.

Jeśli zewnętrzny widok katedry jest spektakularny to na jej przebogate wnętrze brak po prosu słów!!! Jej splendor jest widoczny w każdym, dosłownie każdym, miejscu. Ilość dzieł sztuki, które tu są zgromadzone sprawia, że świątyni bliżej do muzeum niż do miejsca kultu. Uważa się nawet, że jest to jedna z najlepszych galerii sztuki w Hiszpanii z dziełami Murillo, Goi czy Velazqueza. Mamy tu setki rzeźb, obrazów, sztuki złotniczej, szat liturgicznych, nagrobków rzymskich, wizygockich i islamskich, a także 138 przepięknych witraży.

Najcenniejszy jest majestatyczny i kipiący od złota główny ołtarz ustawiony na środku prezbiterium. Podobno jest największy w świecie chrześcijańskim (28 na 18 m). Zobaczymy na nim 44 zespoły drewnianych płaskorzeźb i 200 figur o tematyce biblijnej.

Jeśli się odwrócimy ujrzymy wspaniały chór otoczony ozdobnym murem, a wewnątrz ustawiono bogato zdobione stalle. Nad nimi są równie bogato zdobione podwójne organy.

Za ołtarzem głównym  znajduje się Kaplica Królewska, miejsce spoczynku królów, w tym zdobywcy Sewilli Ferdynanda III Świętego. W środkowej niszy jest figura poruszającej się Niepokalanej Dziewicy ozdobionej bogato klejnotami. W katedrze jest jeszcze 39 kaplic, ogromna zakrystia i kapitularz, które są równie bogato zdobione i wyposażone.

No, i umieszczono w niej szczątki największego odkrywcy Krzysztofa Kolumba. Trumna niesiona jest przez czterech mężczyzn symbolizujących Kastylię, Aragonię, Leon i Nawarrę. Możecie mi wierzyć, ale trudno opuścić to miejsce. Gdyby nie fakt, że na zwiedzanie miasta mieliśmy tylko jeden dzień i zostało jeszcze wiele do zobaczenia, to zwiedzanie katedry mogło by trwać wiele godzin.

ARCHIWUM INDII – SKARBNICA ODKRYWCÓW.

Znajduje się obok katedry i mieści się w dawnym budynku Giełdy Handlowej zbudowanym w XVI wieku. To wspaniały obiekt, który jest wybitnym przykładem hiszpańskiej architektury renesansowej. Dwa wieki później umieszczono w nim Główne Archiwum Indii, które gromadzi największą kolekcję dokumentacji dotyczącej odkryć geograficznych i relacji z Nowym Światem. Dokumenty w nim przechowywane są bezcenne, a wśród nich są rękopisy Kolumba i Magellana. Można je zwiedzać, choć my nie tym razem.

KRÓLEWSKI ALKAZAR – PAŁAC W STYLU MUDÉJAR.

Ten unikatowy i wspaniały pałac stoi obok katedry od średniowiecza. Pierwotnie był siedzibą władców arabskich, a po rekonkwiście został przejęty i gruntownie przebudowany przez Piotra I Okrutnego. Po Maurach nie zostało wiele śladów, ale przebudowany w stylu mudéjar posiada mnóstwo ornamentów mauretańskich, którymi ten styl się charakteryzuje. Budowla otoczona fortyfikacjami zawiera wiele bogato zdobionych apartamentów, koronkowe fasady, malownicze dziedzińce i ogrody pałacowe. Przybywało tutaj wielu wielkich tamtego świata jak Kolumb czy Magellan i wspólnie z Izabelą Kastylijską i Ferdynandem Aragońskim podejmowali decyzje o zdobywaniu świata. Pałac do dziś jest  oficjalną rezydencją królów hiszpańskich.

BARRIO DE SANTA CRUZ – KLIMAT I CHŁÓD.

Oprócz wymienionych niezwykłych atrakcji Sewilli trzeba zapuścić się także w wąskie uliczki dzielnicy Barrio de Santa Cruz, która jest dawną żydowską dzielnicą. Ileż w nich fajnego klimatu i… chłodu potrzebnego w upalne dni. Żydzi mieszkali tutaj do XV wieku, potem ich z Hiszpanii wygnano. Opuszczone domy niszczały, aż odbudowano je w XVIII wieku. Choć niewiele zostało ze średniowiecznych czasów to cały obszar zachował swój unikalny charakter. Kręte, brukowane uliczki i różne ukryte przejścia prowadzą nas do kolejnych skwerów i placyków, a po drodze podziwiamy małe, białe domki z żółtymi i pomarańczowymi dodatkami, których prywatności strzegą kute, ozdobne kraty na oknach i balkonach. Na ich ścianach widnieją wspaniałe kompozycje z błękitnych płytek azulejos, a mijane fontanny obudowano kolorową andaluzyjską ceramiką. Mimo ciasnej zabudowy poszukamy tutaj wielu zielonych miejsc, w większości z drzewkami pomarańczowymi  w tle.  A pod nimi ulokowano restauracje i kawiarenki, które serwują lokalne pyszności. Pobyt w tej dzielnicy kończy się na pozostałościach fortyfikacji, które kiedyś Stare Miasto otaczały.

TORRE DEL ORO – ZŁOTA WIEŻA.

Torre del Oro to pierwszy obiekt, który zobaczyliśmy po wyjściu z autokaru, bowiem parkowaliśmy w pobliżu. To wieża obronna, która jest pozostałością miejskich fortyfikacji. Została zbudowana w XIII wieku przez Arabów. Ma ciekawy kształt dwunastokąta z mniejszą wieżyczką i złotą kopułą na szczycie. Ale jej nazwa pochodzi podobno od materiału, z którego ją zbudowano, czyli mieszanki wapna i słomy, która o złotej godzinie daje złoty efekt.

WISIENKA NA TORCIE – PLAC HISZPAŃSKI.

Na koniec sewilskiego spaceru absolutne must see, czyli Plac Hiszpański, bo Plaza España to nie tylko plac, ale i zespół budowli, które go otaczają. Całość zbudowano w Parku Marii Luizy, nieopodal Starego Miasta. Mogło by się wydawać, że to stary kompleks, ale tak nie jest. Pobudowano go bowiem na Wystawę Iberoamerykańską, która odbyła się  w 1929 roku. Jest arcydziełem architekta Aníbala Gonzáleza, który był przedstawicielem andaluzyjskiego stylu regionalistycznego. Ten bogaty w symbolikę projekt odzwierciedla wszystko, co w Andaluzji najlepsze, jeśli chodzi o historię i tradycje. Miał służyć tylko w czasie trwania wystawy, ale stoi do dziś, a odwiedza go mnóstwo turystów.

Długi, piętrowy i półkolisty Pawilon Hiszpański z arkadowym przejściem zwieńczony jest wieżami. Przed nim zbudowano półkolisty kanał, nad którym, niby w Wenecji, usytuowano romantyczne mostki. Przed budynkiem są ławeczki obudowane kolorowymi płytkami azulejos. Wspaniałe wzory zbudowane z płytek prezentują wszystkie prowincje Hiszpanii. Dekoracji jest tu znacznie więcej, poczynając od bram wejściowym, które jednak nie zwiastują, że dalej będzie tak przestronnie i tak uroczo.

NA KONIEC…

Zobaczyłam tylko kilka atrakcji tego pięknego miasta. Posmakowałam i wiem, że jeśli dam radę, to tutaj wrócę. Tylko bilety wstępu trzeba zamówić wcześniej online, bo nie dostaniemy ich od ręki, ponieważ Katedra, Archiwum i Alkazar to miejsca niezwykle popularne. Mam nadzieję, że i Wam się Sewilla podoba!