Barokowy kościół św. Anny w Kościeszkach.

Kościeszki to nieduża wieś w województwie kujawsko – pomorskim, położona nad Jeziorem Gopło, w obrębie Nadgoplańskiego Parku Tysiąclecia. Leży w gminie Jeziora Wielkie, kilkanaście kilometrów od Kruszwicy, trochę z boku od głównej trasy Skulsk – Kruszwica. Sama miejscowość liczy już osiem stuleci, bowiem pierwsze wzmianki o miejscowości sięgają XIII wieku. Jej nazwa pochodzi od rodu Kościeskich herbu Kościesza, który otrzymali za zasługi w bitwach od księcia Bolesława Śmiałego. W tym czasie powstała też parafia pod wezwaniem św. Piotra i Pawła.

Obecny kościół powstał w 1766 roku, po pożogach potopu szwedzkiego, dzięki staraniom proboszcza Floriana Ostromęckiego i jest pod wezwaniem św. Anny. Fundatorem był wojski radziejowski (czyli zastępca kasztelana od spraw wojskowych) – Franciszek Wysocki. Jest to drewniana, późnobarokowa perełka Kujaw, na podmurówce z kamienia, których na naszych ziemiach nie ma już tak wiele. 

Jest to moja rodzinna parafia, do której uczęszczałam z przyjemnością od najmłodszych lat, gdyż dzięki kolorowemu, ozdobnemu i ciekawemu wystrojowi panował tu zawsze niepowtarzalnie przyjemny klimat. Bryła kościoła też ma ciekawy kształt – jest trójnawowa, z dwoma kruchtami z boku i tyłu oraz boczną kaplicą. Każda część ma swój osobny dach kryty gontem. Na głównej części dachu jest wieżyczka z sygnaturką (małym dzwonem). Elewację wykonano z desek ułożonych pionowo, wewnątrz świątyni również. 

Wnętrze to trzy nawy przedzielone słupkami z arkadami. Chór z organami również jest przez nie podtrzymywany. Same organy są jednym z ważniejszych elementów wyposażenia świątyni. Pochodzą w początku XX wieku i zostały zakupione z parafii ewangelicko-augsburskiej w Działdowie w 1960 roku. Na ścianach, płaskim stropie i wokół okien jest bogata polichromia z ubiegłego wieku przedstawiająca sceny z życia i śmierci Chrystusa oraz historii Polski.

Mimo, iż czas powstania kościoła wiąże się z burzliwymi dziejami XVIII-wiecznej Polski, to w jej wnętrzu zachowało się bogate, zabytkowe wyposażenie. Ołtarz główny, ambona oraz ołtarze boczne mają bardzo ozdobny wystrój rokokowy, jak na późny barok przystało. W bogato zdobionym ołtarzu głównym widnieje obraz św. Anny z księgą nauczającej Marię, namalowany w XIX wieku, a po podniesieniu go odsłaniana jest w niszy ołtarzowej figurka św. Anny z małym Jezusem z końca XV wieku (takie są oficjalne wiadomości na temat figurki, choć te internetowe są różne). 

W podobnym stylu są również ażurowe ołtarze boczne pełne lekkości i dekoracyjności: św. Jana Nepomucena i Matki Boskiej Częstochowskiej. Jednorodna w wystroju jest też ozdobna ambona z baldachimem oraz rzeźba „Chrzest Chrystusa w Jordanie” umieszczona na pokrywie nowszej chrzcielnicy. Poza tym wiele tu rokokowych rzeźb i obrazów. Dlatego elementy wystroju wnętrza zostały wpisane do rejestru zabytków.

Święta Anna była matką Maryi. Jej mężem był św. Joachim. Oboje pochodzili ze znakomitych rodów (z rodu Dawida), ale nie mieli dzieci, co przynosiło im hańbę i ujmę, według tradycji żydowskiej. Po gorących modlitwach, trwających przeszło 20 lat Anna urodziła Maryję, którą poświęciła Bogu. Uchodziła za wzór żony, kobiety i matki, dlatego dziś jest patronką małżeństw, matek, wdów, ubogich, a nawet żeglarzy. W Polsce i na świecie jest wiele kościołów i sanktuariów pod jej wezwaniem. 

Kościół w Kościeszkach nie leży przy głównych trasach samochodowych, ale odwiedza go sporo turystów, gdyż prowadzi tu urocza ścieżka rowerowa wzdłuż Gopła do Kruszwicy. Warto odwiedzić tę drewnianą, rokokową perełkę, by zobaczyć jak piękny jest nasz kraj!